Please wait ...

وظیفه ی قطعات الکترونیک در مدار الکتریکی چیست؟ - قطعات الکترونیک چیست؟ - قطعات الکترونیک

وظیفه ی قطعات الکترونیک در مدار الکتریکی چیست؟ - قطعات الکترونیک چیست؟ -  قطعات الکترونیک

در مقاله پیشرو ، شما با قطعات الکترونیک ، انواع آن ها و کاربرد های آن ها در مدارهای الکتریکی آشنا می شوید .

 

لیست قطعات الکترونیک :

مقاومت های الکتریکی ، خازن های الکتریکی ، دیود ها ، دیود های نوری ، سوئیچ ها ، ترانزیستور ها ، سیم ها ، منابع تغذیه ، فیوز ، ترنسفورماتور ، میکروفون ، بلندگو ، تقویت کننده ها ، آنتن ها ، ولتمتر ، آمپرسنج ، گالوانومتر ، اهم سنج ، ایسلوسکپ ، لامپ ، هیتر ، موتور و القاگر

لیست قطعات الکترونیک که در بالا آمده است در این مقاله توضیح داده خواهد شد .

 

مقاومت الکتریکی برای کاهش جریان در مدار الکتریکی به کار میرود مقاومت ها به صورت موازی یا سری به هم متصل میشوند و میتوان آن ها را از هر طرف روی برد مدارچاپی مونتاژ کرد. مقاومت ها نسبت به حرارت و دما آسیب پذیر است. مقدار مقاومت الکتریکی با اهم Ω عنوان میشود ، مقادیر مقاومت الکتریکی از 1Ω شروع میشود و تا حد مگا اهم وجود دارد. مقادیر مقاومت های الکترونیکی با رنگ های روی آن مشخص میشود .

نحوه خواندن مقاومت های الکتریکی :

1- گروه رنگ اول ، نشان دهنده رقم اول

2- گروه رنگ دوم ، نشان دهنده رقم دوم

3- گروه رنگ سوم ، نشان دهنده رقم سوم

4- گروه رنگ چهارم ، نشان دهنده تلورانس مقاومت الکتریکی

با پیروی از 4 مرحله بالا طبق الگوریتم نشان داده شده میتوان مقدار هر مقاومت الکتریکی را بدون اهم متر تشخیص داد.

 

مقاومت الکتریکی و انواع آن

مقاومت های الکتریکی از مهمترین و اصلی ترین اجزای هر مدارالکتریکی هستند که برای کاهش جریان مدار به مقدار مشخص و یا افت میزان ولتاژ به مقدار معینی به کار می روند.

مقاومت ها به دو دسته اصلی زیر تقسیم می شوند :

  • مقاومت الکتریکی ثابت

  • مقاومت الکتریکی متغییر

 

- مقاومت ثابت :

  • مقاومت فیلم کربنی (Carbon Film Resistor) :

رایج ترین و ارزانترین مقاومت ها ، مقاومت های کربنی هستند که معمولا اکثر افراد مقاومت را با این نوع می شناسند. مقاومت کربنی معمولا با توان های  ۱/۸ وات ، ۱/۴ وات و ۱/۲ وات و تلورانس 5% و حداکثر مقدار 100مگااهم در مدارات استفاده می گردند.

این نوع مقاومت ها به علت داشتن ضریب حرارتی بالا و توليد اغتشاش زیاد و ثبات کم در مدارات با حساسیت ودقت بالا کمتر مورد استفاده قرار می گیرند.

 

  • مقاومت فیلم فلزی (Metal Film Resistor) :

این نوع مقاومت بسیار به مقاومت های کربنی شباهت دارد و عمده تفاوت آن با مقاومت کربنی در میزان دقت آن است ، این نوع مقاومت ها با تلرانس های %0.5 ، 1% ، 2% دقت بیشتری نسبت به مقاومت های کربنی دارند و به علت نویز کم و کمی تاثیر دما بر آن ها می توانند برای زمان طولانی با دقت قابل قبولی کار کنند. 

 

  • مقاومت سیمی (Wire Wound Resistor) :

مقاومت هاي سيمي دارای دو دسته قدرتی و دقیق هستند .دسته قدرتی (Power Wire wound Resistors) با رنج توانی 2-300 وات می تواند محدوده جریانی بسیار زیادی را از خود عبور دهد و دسته دقیق (Precision Resistors) که دارای توان های زیر 2 وات (رنج 0.25-2 وات) و در نتیجه دارای تلرانس پایین تری هستند و نمی توانند میزان جریان بالایی را عبور دهند.

این نوع مقاومت ها به دلیل ماهیت سیم پیچی که دارند نباید در مدارات فرکانس بالا استفاده شوند چرا که ممکن است دارای خاصیت سلفی شده و عملکرد مدار را مختل کنند.(البته در بعضی از انواع این نوع مقاومت ها با تغییر مدل پیچش سیم این اشکال هم رفع شده است-روش پیچیدن به صورت دولایی یا بی فیلار (bifilar))

مقاومت های سیمی قدرتی معمولا با یک محفظه سرامیکی پوشیده می شوند که در این حالت به آن ها مقاومت های آجری نیز گفته می شود (Cement Resistors) .

گاها از مقاومت های سیمی در مدارات به عنوان یک مقاومت فیوزی استفاده می شود (Fusible Resistor) چرا که در حالت عادی مانند یک مقاومت عمل می کند و درصورتیکه جریان بیش از حد مجازی به آن وارد شود مانند یک فیوز عمل کرده و قطع می شود (بدون آنکه شعله ور شود)

 

  • مقاومت لایه ای :

مقاومت لایه ای ترکیبی از مقاومت های سیمی و کربنی است، که گزینه مقدار دقیق تر همراه با هزینه مناسب تر را پیش روی طراح قرار می دهد.

 

  • مقاومت آرایه ای یا شبکه ای (شان ای هم گفته می شود) :

امروزه کاهش هرچه بیشتر فضای طراحی مدارات از اولویت های هر طراحی است ، این نوع مقاومت ها شامل چند مقاومت در یک پکیج است دقیقا به منظور کاهش فضا، که معمولا یک پایه مشترک بوده و هر پایه دیگر دارای مقدار مقاومت مشخصی است در بعضی از انواع آن نیز هر دو پایه تشکیل یک مقاومت متفاوت را می دهد.  

 

- مقاومت متغییر (Variable Resistor) :

پتانسیومتر و رئوستا هر دو از خانواده  مقاومت های متغییر محسوب می شوند ، با این تفاوت كه از پتانسیومتر برای كنترل ولتاژ یا پتانسیل و از رئوستا برای كنترل جریان الکتریکی استفاده می شود به عبارت دیگر رئوستا همان پتانسیومتر است با این تفاوت که در رئوستا یکی از پایه های ثابت آزاد می ماند.

 

  • پتانسیومتر (Potentiometer) :

پتانسیومتر یک مقاومت سه پایه است که با یک اهرم متحرک جهت تنظیم ولتاژ دلخواه در مدار استفاده می شود.اگر تنها دو پایه از آن استفاده شود می توان از آن به عنوان یک مقاومت متغیر یا رئوستا هم استفاده کرد. پتانسيومترها بـراي تـوان ۲ وات كربنـي و بـراي تـوان هـاي بـالاتر سيمي است.

 

  • رئوستا (rheostat) :

رئوستا دارای یک المان مقاومتی ، یک کنتاکت متحرک و یک کنتاکت ثابت می باشد که در مدارهای الکتریکی جهت تغییر جریان (دست یابی به جریان دلخواه) به کار می رود .

 

- مقاومت وابسته : 

مقاومت های وابسته هم نوعی مقاومت متغیر هستند با این تفاوت که  همانند مقاومت های معمولی دارای ۲ پایه بوده  اما مقاومت آنها با توجه به یکی از پارامتر های محیطی مانند دما ، رطوبت ، نور ، مغناطیس ، ولتاژ و … تغییر می کند که انواع آن به شرح زیر می باشد :

 

  • مقاومت وابسته به حرارت (Temperature Dependent Resistor) یا ترمیستور (Thermistor) :

مقدار مقاومت های وابسته به حرارت یا ترمیستور،  با تغییرات دما تغییر می کند ، این نوع مقاومت ها خود دارای دو نوع PTC و NTC هستند.

 

  •  PTC

     به معنی ضریب دمای مثبت ( Positive Temperature Coefficient ) می باشد که مقاومت این قطعه با افزایش دما ، افزایش می یابد. مقدار مقاومت های     PTC را در دمای ۲۵ درجه سانتی گراد مشخص کرده و علاوه بر آن ، دمایی را که در آن مقاومت PTC دو برابر می شود ، قید می کنند . به این دما ، دمای سوئیچ می گویند .

 

  • NTC

     بر خلاف PTC دارای ضریب دمای منفی ( Negative Temperature Coefficient )  می باشد که مقاومت آن با افزایش دما ، کاهش می یابد. 

 

  • مقاومت وابسته به نور ( Light Dependent Resistor ) یا LDR :

مقاومت های وابسته به نور و یا فتورزیستور،  با شدت نور تغییر مقدار می دهند یعنی هرچه نور بیشتری به آن تابیده شود مقدار مقاومت کمتری خواهند داشت (مقاومتی در حدود ده اهم) و هر چه نور کمتری به آن برسد به مقدار مقاومت بیشتری حتی تا صدبرابر خواهد رسید(مقاومتی در حدود مگااهم) ،  برای اینکه نور بتواند بر این نوع مقاومت اثر بگذارد سطح آن را با شیشه و یا پلاستیک شفاف می پوشانند. معمولا از این مقاومت در ساخت فوتوسل ها و یا به عنوان تشخیص دهنده نور (نور سنج) در برخی مدارها استفاده می شود. 

 

  • مقاومت وابسته به ولتاژ ( Voltage Dependent Resistor ) یا VDR :

مقاومت وابسته به ولتاژ  یا واریستور ( Varistor )  معمولا برای براي ثابت نگه داشتن ولتاژ و محافظت مدار در مقابل ولتاژ استفاده ميشو ند البته واریستورها به پلاریته ولتاژ اعمال شده وابسته نیستند که این موجب می شود برای استفاده در مدارات AC مناسب باشند . مقاومت وابسته به ولتاژ  با افزايش ولتـاژ اعمـالي كـاهش مـي يابد. 

 

  • مقاومت های وابسته به میدان مغناطیسی (Dependent Resistor Magnetic ) یا MDR :

مقدار این نوع از مقاومت ها همراه با اعمال میدان مغناطیسی به شیوه ای تغییر می کند که اگر دما افزایش یابد ، مقاومت آن ها کاهش می یابد چراکه در ساخت این نوع از مقاومت ها از نیمه هادی هایی با ضریب حرارتی منفی استفاده شده است.

 

خازن الکتریکی :

دسته دوم قطعات الکترونیک ، خازن های الکتریکی هستند که برای ذخیره سازی بار الکتریکی استفاده میشود. معمولا این ها در کنار مقاومت های الکتریکی در مدار های الکتریکی استفاده میشود خازن های الکتریکی کاربرد های زیادی در مدارهای الکتریکی دارند به عنوان مثال در مدار های فیلتر ، خازن الکتریکی به عنوان عبور دهنده سیگنال AC و مانع از عبور سیگنال DC عمل میکند . خازن های الکتریکی 2 نوع دارند که یک نوع پایه + و – آن مشخص شده است باید مطابق با آن ها در مدار قرار بگیرد و در نوع دیگر خازن الکتریکی از هر طرفی میتواند روی برد مدارچاپی مونتاژ شود.

واحد اندازه گیری خازن ، فاراد F ، است و 1F مقدار بسیار ارزشمند و بالایی از ظرفیت خازنی میباشد.

بنابراین برای نشان دادن مقدار خازن الکتریکی از پیشوند های کوچک کننده استفاده میشود. سه پیشوند معروف میکرو (u) ، نانو (n) و پیکو (p) هستند.

 

انواع خازن های الکتریکی :

  • خازن های قطبی : خازن های الکتریکی معمولا در مدار های الکتریکی DC استفاده میشوند و برای ذخیره انرژی الکتریکی به کار میروند. به این نوع خازن های الکتریکی ، قطبی میگویند به این معنا که پایه های آن ها باید دقیقا روی برد مدارچاپی (PCB) مونتاژ کرد.

 

  • خازن های غیر قطبی : خازن های الکتریکی غیر قطبی معمولا در مدارات AC استفاده میشوند برای حذف هارفونیک ها از سیگنال AC جهت عبور یک فرکانس خاص.

 

خازن الکتریکی متغیر : این نوع از خازن ها در مدارات تیونر رادیو برای تغییر فرکانس کانال استفاده میشود . در درایو هنگامی که پیچ را برای انتخواب کانال مورد نظر میپیچانید دارید مقدار خازن الکتریکی متغییر مدار را تغییر میدهید.

 

  • خازن الکتریکی قابل تنظیم : این نوع خازن ها قبل از مونتاژ روی برد مدارچاپی مناسب با نیاز ما تنظیم شده و بعد روی برد مدارچاپی مونتاژ میگردد.

 

دیود ها :

یکی دیگر از انواع قطعات الکترونیک ، دیود ها هستند. دیود در مدار های الکتریکی اجازه حرکت جریان را فقط از یک طرف میدهد و به همین علت یک سو کننده نیز نامیده میشود.

فلش جهت جریان در مدار الکتریکی را نشان میدهد.

دیوید ها در مدار های الکتریکی کاربرد های فراوانی دارد به عنوان مثال Rectifier Diode برای تبدیل سیگنال AC به سیگنال DC استفاده میشوند . Zener Diode (دیود زنر) نیز در مدار های الکتریکی به عنوان تنظیم کننده ولتاژ به کار می رود.

دیود های الکتریکی به سه دسته زیر تقسیم میشوند :

 

  • دیود زنر : در مدار های الکتریکی به عنوان تنظیم کننده ولتاژ به کار میرود.

 

  • دیود نوری : نوعی مبدل انرژی الکتریکی به انرژی نور میباشد.

 

  • دیود حساس به نور : نوعی مبدل انرژی نور به انرژی به انرژی الکتریکی میباشد. از همین خاصیت این قطعات الکترونیک در سلول های خورشیدی استفاده میشوند.

 

سوئیچ ها :

  • Push Switch : این نوع سوئیچ اجازه برقراری جریان در مدار الکتریکی را زمانی می دهد که سوئیچ فشار داده شده باشد مانند زنگ در ، روشن شدن چراغ شارژ و ....

 

  • Push To Break Switch : این نوع نیز مانند Push Switch فقط اجازه ی برقراری مدار الکتریکی در یک جهت را میدهد ولی با این تفاوت که مدار الکتریکی فعال است تا زمانی که این نوع سوئیچ فشرده نشده باشد ، زمانیکه اسن سوئیچ فشار داده شود مدار الکتریکی قطع خواهد شد.

 

  • SPST) Single Pole Single Through Switch) : این نوع کلید هم مانند دو نوع قبلی فقط اجازه ی برقراری مداردر یک حالت را میدهد اما فشاری نبوده و دارای دو حالت ON و OFF میباشد که در حالت ON جریان مدار الکتریکی برقرار میشود.

کاربرد این نوع از قطعات الکترونیک در وسایل خانگی و صنعتی بسیار زیاد است.

  • SPOT) Single Pole Double Through Switch) : این نوع سوئیچ اجازه برقرای مدار الکتریکی را در یک فاز و در دو مسیر میدهد و در حالت یک مسیر یک و در حالت درگیری مسیر دیگر برقرار خواهد بود.

DPST) Double Pole Single Through Switch) : این نوع کلید اجازه عبور جریان الکترونیکی را در یک مسیر و یک فاز میدهد.

 

  • DPST) Double Pole Single Through Switch) : برای جریان معکوس موتور استفاده میشود.

 

رله :

این دسته نیز نوعی کلید الکترومکانیکی است که با منبع قدرت خارجی عمل میکند و در مدار های الکتریکی High Voltage و High Power بکار میرود و گاهی هم از مدارات الکتریکی ولتاژ پایین DC

 

توانزیستور :

ترانزیستورها دارای سه نوع هستند

  • توانزیستور NPN : از ترانزیستور NPN به عنوان سوئیچ ، تقویت کننده و تقویت کننده جریان در مدارات استفاده میشود

  • ترانزیستور PNP : عملکرد توانزیستور PNP مانند ترانزیستور NPN است و فقط جهت جریان آن خلاف جهت جریان ترانزیستور NPN است 

  • فوتو توانزیستور : این ترانزیستور بر اساس نور و شدت آن عمل میکند و کاربرد های فراوانی دارد چراغ های اتوماتیک خیابان ها و کنترل خودکار شدت نور خیابان ها.

 

 مطالب مرتبط

خرید قطعات الکترونیک از بازار قطعات یا سفارش قطعات الکترونیک از توزیع کننده های رسمی ؟ - خرید قطعات الکترونیک

وظیفه ی قطعات الکترونیک در مدار الکتریکی چیست؟ - قطعات الکترونیک چیست؟ - قطعات الکترونیک

چگونه قطعات الکترونیک اورجینال را از قطعات الکترونیک تقلبی تشخیص دهیم ؟ - خرید قطعات الکترونیک

انواع پوشش نهایی برد مدار چاپی - برد مدار چاپی - فیبر مدار چاپی



اشتراک گذاری وب سایت لبخند

لبخند الکترونیک رویاهای شما را به واقعیت تبدیل می کند

ورود اعضا

لبخند الکترونیک رویاهای شما را به واقعیت تبدیل می کند